Meer Frans
Collectie 1 > Frankrijk
Meer Frans
Buiten Quimper komt het merendeel van de Franse spaarvarkens voort uit regio’s met een sterke faience‑traditie. Strasbourg en Lunéville (Keller & Guérin) zijn het belangrijkst: zij produceerden vanaf de 18e en vooral 19e eeuw veel decoratieve figuren, waaronder dieren, in kleurrijke bloemendecors. Gien leverde eveneens faience‑objecten en incidenteel figuren, herkenbaar aan hun strakke, vaak historiserende decorstijl. Nevers en Rouen zijn vooral bekend om servies en religieuze stukken, maar hun faience‑traditie vormt wel de basis voor later figuratief werk elders. Niderviller maakte verfijnd modelleerwerk, al zijn spaarvarkens daar zeldzaam. Limoges, hoewel een toonaangevend porseleincentrum, produceerde geen spaarvarkens; porselein werd simpelweg minder gebruikt voor dit soort figuren. Moderne merken als Revol en Emile Henry richten zich op huishoudelijk aardewerk en spelen geen rol in spaarvarkensproductie.
Oost Frankrijk
In Lotharingen zijn Lunéville, Sarreguemines en Saint-Clement zijn de oorspronkelijke centra van de aardewerk industrie. Vanaf 1812 was Lunéville de zetel van "Keller en Guérin" (Société KG). Er zijn in Lotharingen talloze aardewerk-fabrieken geweest, maar door de vele overnames ben ik het zicht kwijt. Er is nu nog één groep Terres d'Est die huishoudelijk aardewerk voor/van alle oude merken met traditionele motieven (met tranfers/ plakplaatjes onder het glazuur) maakt. De spaarvarkens van deze merken worden niet meer nieuw verkocht, ontdekte ik in september 2014 bij het Magasin de Faïence in Sarreguemines. Jammer is dat er geen indicator op de spaarvarkens zit die de leeftijd aangeeft. Ook de verschillende merken en het feit dat veelal dezelfde mal gebruikt wordt geven mij 'hoofdbrekens'.
Nog meer Frans
Veel mensen denken bij Frans aardewerk of porselein onmiddellijk aan Limoges. Waar overigens geen spaarvarkens werden gemaakt. Maar er is veel meer Frans aardewerk en dat wordt vaak ten opzichte van Limoges zwaar ondergewaardeerd. Schitterend aardewerk wordt (of helaas: werd) ook gemaakt in: Noord Frankrijk nabij Lille (St Amand, Hamages en Orchies - vanaf 1923 Moulin des Loups & Hamage) Alsac, Rhone-Alpes, Bourgogne (o.a. Saint Uze) en Bordeaux. Ook spaarvarkens!
Revol, Saint Uze. Art Deco, periode ± 1920-1939. Hoog 13,5 cm. 4 zittende heren (spaarvarkens!) met paraplu. De paraplu gold ook als symbool van waardigheid. Er zijn meerder kleuren. Plus een iets grotere variant, waarvan er in de 'galerij'2 zijn afgebeeld.
Faience de Devres. Manufacture Gabriel Fourmaintraux (GF). Décor Breizh of Breton. ± 1950? Lengte 17 cm. Links met zittende boer, rechts zittende visser.
Eindelijk een naslagwerk....
Als je meer dan 50 jaar op jacht bent naar authentieke spaarvarkens heb je heel veel soorten wel. Alle kleurvarianten willen hebben is voor mij geen optie en eigenlijk ook niet spannend. Daarom focus ik me sinds 2007 op vintage en antieke spaarvarkens en heb als zodanig Frankrijk opnieuw ontdekt. Tot 2007 wist ik vrijwel niets van de herkomst, tot ik het boek 'Tirelires – Barbotine, grès et porcelaine' van Maryse Botero uit 2004 ontdekte. Met een schat aan informatie over de vaak voormalige "manufactures".