Meer VK - Ouderwetse spaarvarkens 2024

Ga naar de inhoud

Meer VK

Collectie 1 > Verenigd Koninkrijk
UK more banner
New Devon; Holkham; Dendan
  • New Devon Pottery: Was een aardewerkfabrikant, Newton Abbott, Devon. The New Devon Pottery werd opgericht door M.E. en P.H. Carter en maakte souvenirs, cadeauartikelen, keukengerei en ander luxe aardewerk Het merk is vanaf 1957 voorzien van een bever. De spaarvarkens onderscheiden zich door de merkwaardige geldgleuf en zijn alle 11,5 cm lang.

  • De Holkham Pottery (Holkham Hall, Wells-next-the Sea in Norfork) werd in 1951 opgericht door Elisabeth, gravin van Leicester, de vrouw van de 5e graaf van Holkham en produceerde aardewerk tot september 2007. De spaarvarkens zijn 11 cm lang.

  • Dendan Ware: In de ‘Encyclopedia of British pottery and porcelain marks’ (Godden, Geoffrey A/ London Jenkins 1964) is Dendan Pottery niet te vinden. Ook niet in het standaardwerk ThePotteries.org. Wat betreft de geschiedenis of achtergrond van het merk of de fabriek zelf, is er tot op heden geen informatie gevonden. Het lijkt er op dat Dendan Ware een soort nicheproduct was, waarvan de details door de tijd verloren zijn gegaan.

Nog even dit….
We zeggen vaak Engeland, maar officieel is 't het Verenigd Koninkrijk (United Kingdom, UK) waarin zijn opgenomen Engeland, Wales, Schotland en Noord Ierland. Onze overburen menen dat zij het porselein en fijn aardewerk hebben uitgevonden, maar niets is minder waar. Het begon in China, 'waaide over' naar Zuid Europa (werd verscheept via Majorca, vandaar majolica) kwam daarna in Delft en vanuit Delft trokken vaklieden naar Engeland om daar de basis voor de porselein- en fijn aardewerkindustrie te leggen. Boerenaardewerk werd daar uiteraard, net als overal, wel al lang gemaakt!

In het Verenigd Koninkrijk werden vroeger veel verschillende spaarvarkens gemaakt. Nu de fabrieken niet meer bestaan wordt het lastig de herkomst te bepalen. Archieven zijn nauwelijks bewaard en als ze er al zijn gaan ze niet over spaarvarkens. Dus moet ik andere invalshoeken zoeken om aan informatie te komen. En soms helpt het toeval een beetje. Zoals een oude advertentie die ik vond van Weetman Giftware, waarvan ik 3 spaarvarkens laat zien.

En dan nog even dit: Spaarvarkens met een paraplu of de tekst ‘For rainy days’ kom ik regelmatig tegen. De uitdrukking duidt op slechte of mindere tijden en niet op het weer, want daarvoor hoef je niet te sparen! Ook niet in Engeland.

Aanbod UK spaarvarkens
Mijn collectie bevatte lange tijd meer Engelse spaarvarkens dan Nederlandse. Het aanbod in het Verenigd Koninkrijk is/was groter dan bij ons. Wat vermoedelijk mede komt door de bewaar-cultuur (heritage) van de Engelsen. Zij hechten meer aan hun erfgoed dan wij in ons land. Ook spaarvarkens zijn een stukje cultuur: “spaarvarkens bewaren is je erfgoed bewaren”. Niet voor niets mijn motto.

Het centrum van de Engelse potteries waren The Midlands met Stoke-on-Trent (in het graafschap Staffordshire) als een van de bekendste plaatsen. Onder de verzamelnaam van Staffordshire aardewerk en porselein gaan vele voormalige grote merken schuil. Ook in andere gebieden werd aardewerk gemaakt zoals in Surrey of in Saint Ives (Cornwall), Wales, Schotland.

Sinds de Brexit is Het UK voor mij niet meer zo aantrekkelijk als verzamelplaats van spaarvarkens. Aankopen via eBay.co.uk was altijd prima te doen, nu betaal je zowel BTW als douanerechten over je aankoop. Bovendien zijn de posttarieven (te) hoog. Sinds januari 2024 heb ik gelukkig een postadres in Schotland gevonden, waardoor het aankopen toch weer een beetje op gang komt.


Wedgwood
Alhoewel Wedgwood geen spaarvarkens maakt, kan ik er niet omheen.
Het beste aardewerk (china en bone china) komt (niet alleen  de Engelsen beweren dat) al meer dan tweehonderd jaar uit de Engelse Midlands, met het wereldberoemde merk Wedgwood als 'vaandeldrager'. Ondanks de Engels hang naar tradities verplaatste Wedgwood tussen 1995 en 2006 tachtig procent van haar productie naar het Verre Oosten, mede uit kostenoverwegingen (energie en arbeidskosten). Gelukkig worden de topproducten van Wedgwood exclusief geproduceerd in de (nieuwe) fabriek in Barlastan, nog steeds echt ‘made in England’ dus. De andere aardewerkfabrieken uit de Midlands zijn allang ter ziele, van de gebouwen resten nog de ruïnes (immers erfgoed/heritage) of ze zijn gesloopt.

Wedgwood Group is marktleider als het gaat om luxe serviesgoed. Eind jaren tachtig fuseerde het bedrijf met de Ierse kristalfabrikant Waterford. Onder Waterford-Wedgwood vallen ook bekende merken als het Duitse Rosenthal. Met de overname in 2005 van Royal Doulton , o.a. bekend van het merk Royal Albert, lijfde het bedrijf haar laatste grote Engelse concurrent in. De belangrijkste overgebleven concurrenten zijn nu het Duitse Villeroy & Boch en het Japanse Nouritake.
In januari 2009 vroeg de Wedgwood Group surseance van betaling aan. In maart kocht het Private-Equity Fonds KBS Capital Partners (USA) het bedrijf. Ze hebben het bedrijf zes jaar in handen gehouden en gereorganiseerd. In 2015 werd het Wedgwood onderdeel van het wereldwijd opererende Finse Fiskars dat o.a. ook Royal Copenhagen (beroemd Deens aardewerk) bezit.

Terug naar de inhoud