Spaarvarken Krant - Spaarvarkens

de enige echte
kop
1000+ authentieke, originele spaarvarkens
Ga naar de inhoud

Soorten aardewerk

Spaarvarkens
Published by in Productiemethode · 29 april 2015
Onlangs had ik een discussie over gres en hoe dat aan het glasachtige laagje kwam. Deels ligt dat aan de klei, maar het kan ook door toevoeging van zout komen. Dit was aanleiding om (weer) wat verschillen op rij te zetten.

De verschillen tussen aardewerk, steengoed en porselein zijn:
  • Aardewerk is klei, gebakken tussen 800 en 1100 ºC, waarbij geen versintering of verglazing optreedt. Het is dus poreus.
  • Steengoed is gemaakt van een kleisoort die tegen hogere temperaturen bestand is (ca 1200-1300ºC), waarbij het versintert en daardoor ondoordringbaar voor de meeste vloeistoffen wordt. Het is ook goed bestand tegen zuren.
  • Porselein is gemaakt van kleisoorten (waaronder kaolien) die onder nóg hogere temperaturen (ca 1280-1400ºC) worden gebakken, waardoor het totaal verglaast. Het kan veel dunner gemaakt worden, en krijgt dan ook een mooie klank. Vroeger gebruikte men ook beender-as, waardoor “bone-china” ontstond.

Over de productie van steengoed of Keuls aardewerk of stoneware nog dit: Je hebt steengoed dat na één keer bakken vanzelf versinterd of verglaasd. En je hebt steengoed dat (extra) voorzien is van een laagje zoutglazuur. Zout verdampt bij 1250º, dus als de pottenbakker dacht dat het vuur bijna heet genoeg was hoefde hij maar een beetje zout in de oven de strooien, om de temperatuur te testen. Dan werd de oven "gezouten" dat wil zeggen: men strooit flink zout in de oven, dat dan op de kannen/ potten/ spaarvarkens neerslaat en dat mooie glazuur vormt. Zoutglazuur is doorzichtig, maar door allerlei toevoegingen kon men allerlei kleuren glazuur maken. Veel zout kwam van de kust, en het zo typische kobalt, dat voor die mooie kobaltblauwe decoraties bij Keuls aardewerk zorgt, kwam uit Polen.

De chemische naam van zout is natriumchloride, dat tijdens het bakken verandert in natriumoxide en zoutzuur. Dit zoutzuur komt als een gas uit de oven. Door deze chemische reactie slaan de dampen als natrium-aluminium-silicaten op de kannen en kruiken in de oven neer. Bij reductiebrand wordt een oven, als hij de juiste temperatuur heeft bereikt, geheel afgesloten zodat er geen zuurstof meer bij kan. Het vuur haalt zijn zuurstof, die het nodig heeft om te kunnen branden, dan uit het steengoed, waardoor dit dan nog sterker wordt. Wel komt daar dan ook nog chloorgas bij vrij, dus gezond was dat werk niet bepaald.



versie 15.6 - 07 juli 2019
© 2005-2019 GD projecten
e-mail
Terug naar de inhoud