Ouderwetse spaarvarkens

Ga naar de inhoud
Alles over spaarvarkens
Er bestaan meer spaarpotten dan spaarvarkens. Beetje vreemd om te stellen dat het spaarvarken het enige echte spaarvoorwerp zou zijn. Dat doe ik ook niet. Het spaarvarken stelt zich bescheiden op tussen alle, al dan niet mechanische, spaarpotten. Binnen de verzamelingen "spaarvarkens" verzamel ik de variant die ik de authentieke, ouderwetse soort noem. Namelijk die zonder dop, kurk of slotje in de buik. De soort die je (als het ware....) stuk moet slaan om je geld er uit te krijgen.

Wie ik ben? Gert Deelman en ik verzamel sinds 1965 ouderwetse spaarvarkens en heb er inmiddels, vind ik zelf, een beetje kijk op. Sinds die tijd heb ik iets meer dan 1100 originele exemplaren op de kop getikt. De intrinsieke waarde van mijn collectie heb ik nooit uitgerekend. Alhoewel die groot moet zijn is de emotionele waarde is vele malen groter. Ik heb wat met spaarvarkens, daarentegen niks met gewone varkens.

Het merendeel van mijn spaarvarkens heb ik zelf op locatie gekocht. Een aantal komt via Marktplaats, eBay, Tradera of werd overgenomen van een verzamelaar die er mee stopte. Of kwam uit een erfenis, immers alles is eindig. En ik heb best wel veel fans die voor mij de 'markten' afgaan. Je herkent ze aan het volgende: "man/ vrouw ziet een spaarvarken, tilt het op en kijkt naar de buik, schudt meewarig/ teleurgesteld het hoofd en loopt verder; weer een spaarvarken met dop".  Maar als ze een echte zien, zie je ze blij worden. En ik dan later ook!
Ballotage
Mijn spaarvarkens moeten voldoen aan 3 criteria:
  1. Zijn van steenachtig materiaal als aardewerk, porselein, siderolith, gres of gips;
  2. Van de soort die je (als het ware) kapot moet slaan om het geld er uit te krijgen;
  3. Lijken op een varken.
Spaarvarkens van andere materialen en/of met doppen of slotjes in de buik komen niet in mijn collectie.  Hoe mooi ze soms ook zijn......
Waarom een spaarpot in de vorm van een varken?  
Er zijn meerdere verklaringen, ik geef er twee.
Andere spaardieren dan een varken kunnen toch ook? Die zijn er, heel veel zelfs. Ik spaar varkens, spaarvarkens. Het varken staat voor het kapitaal dat het gemiddelde gezin in heel vroeger tijden bezat. Toen spaarden de mensen nauwelijks geld, of het moest zijn in een missiebusje of een offerblok in de kerk. Een spaarpot hadden ze niet nodig. Ze spaarden wel op een andere manier. Zoals door in het voorjaar een biggetje te kopen, dat groot te brengen en het gemeste varken in november te slachten als voedsel voor de winter. Dat was het kapitaal van de arbeidersgezinnen en keuterboeren. Niet alleen als voedsel, maar ook om de chirurgijn (de dokter) te betalen met een ham, of daarmee schulden bij anderen af te lossen. In die zin was het geslachte varken een spaarvarken met kapitaal.

Spaarvarken in het Engels is piggy bank. Maar dat is daar ook het algemene woord voor spaarpot, niet alleen spaarvarken. Hoe dat komt? Hier de korte versie, zie verder mijn blog ('piggybank' vs spaarvarken'van 2015-05-07):
In de Middeleeuwen maakte men in Engeland van de kleisoort ‘pygg’ aardewerken potten en kommetjes die zeer geschikt waren als keukengerei en ook om losse muntjes in te bewaren. In de loop der tijden is de naam van de kleisoort pygg verward met zijn Engelse homoniem pig (varken) zodat piggy bank ontstond. De algemene naam voor iets waar je in spaart. Het is voor de Engels sprekenden tevens de verklaring waarom er spaarpotten in de vorm van spaarvarkens werden gebakken. Ik twijfel aan deze uitleg.
Ik prefereer de uitleg van het varken als het kapitaal van de kleine man. Daarenboven heeft het varken de geluks factor.
Kijk voor meer uitleg over die geluksfactor bij "geschiedenis".
Spaarvarken kopen?
Kijk in mijn shop voor ouderwetse spaarvarkens tegen zeer aantrekkelijke prijzen.
Meer info?
     
Blog: achtergrond info en talloze weetjes.
Facebook:  Lees hier mijn Spaarvarken Krant.
Language/Taal  

Also available in the English language,
click the picture
Index Collectie 1
  • Bijzondere spaarvarkens
      • Antiek en vintage
      • Promotie en souvenir
      • Vreemde snuiters
  • Nederland
      • Bekende plaatsen
      • Pottenbakkers/ Divers
      • Meer Nederlands
  • Frankrijk
  • Verenigd Koninkrijk
      • Grote merken
      • Meer VK

Index Collectie 2
  • Duitsland
      • Populaire merken
      • Meer (inclusief DDR en Polen)
  • België (BE), Ierland (IE), Denemarken (DK), Zweden (SE)
  • Italië (IT), Spanje (ES), Portugal (PT)
  • Tsjechoslowakije en de Tsjechische republiek (CZ), Bloemen décor (RO/HU), Bulgarije (BG)/ Hongarije (HU)
  • China (CN), Indonesië (ID), Mexico (MX)
  • Latijns Amerika, Vraagtekens,  Aanvullingen 2019 en 2020
Index Informatie
  • Geschiedenis
  • Productie
  • Herkomst/ Provenance
  • Naslagwerken
  • Hoe zeg ik spaarvarken in een andere taal?
  • Contact
  • Privacy statement
Terug naar de inhoud